Op het kussen

De keten van het voorwaardelijk ontstaan

In de boeddhistische psychologie geldt de wet of ‘keten van het voorwaardelijk ontstaan’ (paticcasamuppāda in het Pali) als een zeer precies uitgewerkt model van onbewust door het leven gaan. Het is een weergave van een ongezonde spiraal, waarbij we door onbewustheid steeds meer stress en lijden ervaren. Dit model, dat ook wel ‘de keten van het onderling afhankelijke ontstaan’ wordt genoemd, is van een bedrieglijke eenvoud. Toen de eerwaarde Ananda, monnik, leerling en verzorger van de Boeddha, zei dat dit model vrij simpel leek, antwoordde de Boeddha als volgt: ‘Zeg dit niet, Ananda, zeg dit niet. Het principe van het onderling afhankelijke ontstaan is een diepzinnige leer, moeilijk te doorgronden. Door deze leer niet te kennen, te begrijpen en volledig te doorgronden, leven mensen in verwarring, net als een lang stuk draad dat in de knoop zit.’

In dit artikel wil ik proberen om dit complexe model op een eenvoudige manier uit te leggen.

Boeken En Columns

Frits Koster heeft vele jaren columns verzorgd in “Boeddha Magazine” en in de SIMsara. Daarnaast heeft hij een aantal (audio)boeken gepubliceerd met betrekking tot de beoefening van mildheid en compassie, vipassana- of inzichtmeditatie en boeddhistische psychologie.

Op retraite
Overal in de wereld gaan mensen op retraite om zich te bezinnen, uit te rusten, iets moeilijks te verwerken en/of om wijsheid en compassie te ontwikkelen. In Op retraite nemen Frits Koster en Jetty Heynekamp je mee op een retraite waarin het…
De kunst van mindful communiceren
Communicatie en verbinding zijn van levensbelang, en dankzij ons complexe brein zijn we hier doorgaans goed in. Toch verloopt communicatie lang niet altijd adequaat. Ons brein is eigenlijk (nog) niet geschikt voor de constante stroom aan informatie waaraan het wordt blootgesteld. Instinctief reageren…
Houvast voor elkaar
‘Kanker heb je samen’, het is een bekende uitspraak. Uiteraard gaat er veel zorg en aandacht naar de patiënt. Maar ook voor jou als partner is het een moeilijke periode, waarin veel verandert. Naast de vele extra praktische taken die bij jou…
Inzichtmeditatie
Deze audiobestanden bieden luisteraars de mogelijkheid thuis kennis te maken met de beoefening van inzichtmeditatie, één van de meest beproefde meditatietechnieken uit het theravada-boeddhisme. De audio download Inzichtmeditatie – inleiding,…
Compassie in je leven
Een vriendelijker omgang met jezelf, meer sociale verbondenheid, minder angst om fouten te maken – wie wil dat niet? In de praktijk blijkt het leven lang niet altijd gemakkelijk te zijn. Compassie, of mededogen, stelt je in staat meer levensgeluk te ervaren.
Vier levensvrienden
Maak met het audioboek Vier levensvrienden kennis met vier waardevolle relationele kwaliteiten in het omgaan met onszelf en met de wereld om ons heen: vriendelijkheid, compassie, (mede)vreugde en gelijkmoedigheid. Deze…
Menu