Het uitwisselingsgesprek tijdens retraites

Tijdens vipassanā-meditatieretraites worden gewoonlijk uitwisselingsgesprekken gepland, waarin deelnemers individueel of in kleine groepjes ervaringen kunnen delen met de retraitebegeleider(s). In het Thai wordt dit gesprek sorb arom genoemd, hetgeen vertaald kan worden als ‘het (meditatie)object checken’. In het Engels wordt vaak het woord interview gebruikt; ik benoem het tegenwoordig meestal als ‘uitwisselingsgesprek’. In deel 1 […]

Lees meer...

Maha-satipatthana-sutta

Nederlandse vertaling van het Mahā-satipatthāna-sutta: de grootse lering over de grondslagen van opmerkzaamheid. Deze ‘grootse lering over de vier grondslagen van opmerkzaam’  is een oude lering door de Boeddha, de lering is te vinden in de Dīgha-Nikāya en geldt als een belangrijke basis voor de beoefening van vipassanā-meditatie. ‘Aldus heb ik gehoord: eens verbleef de […]

Lees meer...

Gelijkmoedigheid 2

In de vorige editie van de SIMsara zijn er verschillende aspecten en soorten van gelijkmoedigheid behandeld. In alle gevallen impliceert het een niet kille en afstandelijke maar juist een warme en ruimhartige, nuchtere, belangeloze en onpartijdige relatie met betrekking tot (ervaringen in) onszelf en/of anderen. In deze SIMsara wil ik graag een aantal ondersteunende factoren […]

Lees meer...

Gelijkmoedigheid 1

Anicca vata sankhara, upadavaya dhammino. Uppajjitva nirujjhan’ti, tesam vupasamo sukho. ‘Alle geconditioneerde (wereldse) dingen zijn vergankelijk, ze komen op en vallen weer weg. Na hun geboorte zijn ze gedoemd weer te verdwijnen, het tot rust brengen van deze conditioneringen brengt een diep geluk’ – de Boeddha Dit krachtige vers wordt door boeddhistische monniken altijd gereciteerd […]

Lees meer...

Ethiek

Vraag: Welke rol kan ethiek spelen in mijn dagelijkse leven? Ik ervaar het soms meer als een keurslijf dan als iets dat me helpt. Ethiek kan omschreven worden als een samenstel van regels of richtlijnen voor gedrag, waaraan waardeopvattingen ten grondslag liggen over wat wel en niet heilzaam of behulpzaam is. Een groot gedeelte van de boeddhistische geschriften gaat over moreel gedrag of ethiek. Wijze spraak, juist handelen en […]

Lees meer...

De zorgzame moeder versus de samoerai

Vraag Henrike: Ik heb sterk de neiging om mijzelf tijdens het mediteren op de kop te geven. Hoe zorg ik voor vriendelijkheid naar mezelf toe als ik onrustig ben of telkens weer afdwaal? Ongeveer 45.000: zoveel gedachten heeft een mens per dag. En ook tijdens meditatie willen die gedachten maar dóórdenken en dóórdenken. Ervaar je onrust, agitatie of afleiding bij het mediteren, dan […]

Lees meer...

Een stekelvarken ingeslikt – wat nu?

Vraag: Als jij het antwoord zou krijgen op de belangrijkste vraag in jouw leven, en het antwoord was in grote lijnen het tegendeel van wat je verwachtte of hoopte, zou je het antwoord accepteren? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet? Er wordt wel eens gezegd dat meditatie ons leven vrijer, maar niet altijd direct gemakkelijker maakt. Zo besefte een vrouwelijke deelnemer vorig […]

Lees meer...

Frits Koster in gesprek met Joseph Goldstein

Er is iets aan het gebeuren in het Westen Voor Joseph Goldstein komen alle boeddhistische stromingen uiteindelijk op hetzelfde uit: ‘Onthechting. Daar is iedereen het over eens.’ Juist voor westerlingen zijn die verschillende boeddhistische tradities binnen handbereik. Dit zal gevolgen hebben: we staan aan het prille begin van een westers boeddhisme, vertelt Goldstein aan Frits […]

Lees meer...

Je oordelen niet veroordelen

Hoe word ik minder streng voor mezelf? Wij (westerlingen) staan bekend om onze hoge discipline en werkefficiëntie. Dit zijn beslist waardevolle deugden. Hiermee kunnen we onze doelen halen en dit geeft voldoening. Er is echter ook een schaduwzijde. Voor velen ontwikkelt zich dit naar het stellen van zeer hoge en soms onredelijk hoge eisen. En […]

Lees meer...

Knikkebollen als meditatieobject

Chris van der Velden: ‘Hoe ga ik om met slaperigheid bij het mediteren?’ Voor velen blijkt het een hele kunst te zijn wijs om te gaan met moeheid, dufheid en slaperigheid tijdens het mediteren. Ik heb hier zelf ook lange tijd mee geworsteld. Vaak wordt slaperigheid door westerse mensen psychologisch geduid als een afweermechanisme om […]

Lees meer...